تبلیغات
السلام علیک یا فاطمة الزهراء (س) - زنان راوى غدیر(1)
قالب وبلاگ قالب وبلاگ

السلام علیک یا فاطمة الزهراء (س)
 
ولایت و امامت،مسائل مرتبط بانظام خانواده، مشاوره خانواده

یاأحمد! لولاک لماخلقت الافلاک،لولا على لماخلقتک،لولافاطمه لماخلقتکما به وبلاگ یاوران حضرت زهراء ( گل یاس علی ) سلام الله علیها خوش آمدید شهادت مادرم فاطمه (س) افسانه نیست!!!! ما تا آخر ایستاده ایم
 
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 1390/08/26 توسط حجت الاسلام سیدعلی امیرفخری

بسم الله الرحمن الرحیم

شواهد موجود در كتب تاریخى گویاى این حقیقت است كه پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) از آغاز رسالت با رویكرد عمده زنان به آیین توحیدى روبرو شد. اولین پذیرنده اسلام (خدیجه)، درباره اسلام خدیجه این سخن امیرمؤمنان به تنهایى كافى است كه فرمود: «لم یجمع بیت واحد یومئذ فى الاسلام غیر رسول الله و خدیجه و انا ثالثهما.» نهج البلاغه خطبه 192 (قاصعه). اولین شهیده (سمیه) كانت سمیه ام عمار بن یاسر و ابوه یاسر ممن عذب فى الله تعالى فصبرا و ارادتهما قریش على ان رجعا عن الاسلام الى الكفر فابیا فضرب ابوجهل سمیة بحربة فى قبلها فماتت ... . اعیان الشیعه، ج 7 ، ص 319. و بانوانى كه از سابقین و مهاجران شمرده مى شدند ریاحین الشریعة، ج 2، ص 305. نمونه روشنى از مشاركت زنان در عرصه هاى اجتماعى را به نمایش مى گذارند.
حضور زنان در حجة الوداع بارزترین و ماندگارترین نوع شركت در صحنه هاى اجتماعى است. اخبار فراوانى كه به وسیله راویان زن از این مراسم عظیم نقل شده، گویاى تلاش گسترده زنان در پاسدارى از این میراث مقدس است. دستاوردهاى بانوان در عرصه اخبار غدیر به دو گروه عمده تقسیم مى شود:

الف. اخبار زنان صحابى

در سال دهم هجرى، با اعلام پیامبر(صلی الله علیه و آله)، مؤمنان بسیارى از شهرهاى مختلف به سوى مدینه روان شده، در حومه شهر مسكن گزیدند و به انتظار موسم حج نشستند؛ حجى كه بعدها به حجة الوداع، حجة الاسلام، حجة البلاغ، حجة الكمال، حجة التمام شهرت یافت. پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) روز شنبه، پنج یا شش روز قبل از آغاز ذى حجة، از مدینه حركت كرد. در این سفر همه زنان و اهل بیت پیامبر با وى همراه بودند. الغدیر ج 1، ص 9. گروهى از این بانوان حدیث غدیر را نقل كرده اند؛ كه نام و روایتشان چنین است:
1. حضرت زهرا(سلام الله علیها)
حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) یگانه یادگار رسول اكرم(صلی الله علیه و آله) است، كه همچون دیگر اهل بیت(علیهم السلام) بارها به یادآورى واقعه غدیر پرداخت. نگاهى به سخنان آن بزرگوار جایگاه وى در عرصه اخبار غدیر را آشكار مى سازد:گروهى از انصار، براى توجیه خطاى خویش، به ایشان گفتند: اگر مطالب شما را قبل از بیعت با دیگران مى شنیدیم با غیر على بیعت نمى كردیم. حضرت فرمود:آیا پدرم در روز غدیر براى كسى جاى عذر باقى گذاشت؟
خصال صدوق، ج 1، ص 173؛ عوالم، ج 11، ص 467. «هل ترك ابى یوم غدیر خم لاخذ عذرا» تاكید مورخان بر این كه اهل بیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از جمله حاضرین در غدیر بودند مبین این مطلب است كه حضرت فاطمه زهرا(س) نیز در بین آنان حضور داشته است. زیرا مورخان حضور زنان پیامبر را به طور مستقل بیان كرده و گفته اند كه امهات مؤمنین همراه پیامبر بودند بنابراین از طرفى فاطمه زهرا(علیهاالسلام) داراى چنان شخصیت برترى است كه در صورت عدم حضور وى در غدیر باید بتوان روایاتى دال بر آن یافت كه ظاهرا وجود ندارد از این روى مى توان گفت كه ایشان نیز در بین جمع حاجیان در حجة الوداع حضور داشته است.و نیز در جواب محمود بن لبید كه پرسیده بود: آیا از سخنان پیامبر دلیلى بر امامت على دارید؟
فرمود: شگفتا، آیا روز غدیر را فراموش كردید؟!
محمود بن لبید گفت: آن روز چنان بود ولى از آنچه به شخص شما اشاره شده، بگویید.
حضرت فرمود: خدا را شاهد مى گیرم، شنیدم [پیامبر] فرمود: على بهترین كسى است كه در میان شما جانشین خود قرار مى دهم. على(علیه السلام) امام و جانشین بعد از من است و دو فرزندم حسن و حسین و نه تن از فرزندان حسین امامان نیك اند. اگر از آنان اطاعت كنید، شما را هدایت خواهند كرد و اگر با آنان مخالفت ورزید، تا قیامت اختلاف در میان شما حاكم خواهد بود.
بحارالانوار، ج 36، ص 353 و 354/ اسمى المناقب، ص 32/ نهج الحیاة، ص 38. روایتى با سند بسیار دقیق و مشهور بیان مى دارد كه دختر بزرگوار پیامبر حدیث غدیر را چنین بیان فرمود:قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): «من كنت ولیه فعلى ولیه و من كنت امامه فعلى امامه.» احقاق الحق، ج 2، ص 460. در فیض الغدیر، ص 391 به نقل از ینابیع الموده حدیث را چنین نقل كرده است «قالت: قال رسول الله(صلی الله علیه و آله) من كنت ولیه فعلى ولیه و امامه. »
رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: هر كس من سرپرست اویم على سرپرست اوست و هر كس من امام او هستم على امام اوست. احتجاجى از فاطمه زهرا به وسیله چند تن از زنان به این صورت روایت شده است:
قالت: انسیتم قول رسول الله(صلی الله علیه و آله) یوم غدیر خم، من كنت مولاه فعلى مولاه و قوله: انت منى بمنزلة هارون من موسى علیهماالسلام. الغدیر، ج 1، ص 197/ «من كنت مولاه فعلى مولاه » احقاق الحق، ج 6، ص 282/ ارجح المطالب، ص 571 و 448. صاحب فیض الغدیر توضیحى بر احتجاج حضرت فاطمه دارد (فیض الغدیر، ص 390).
آیا سخن رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در روز غدیر خم را فراموش كرده اید، كه فرمود: هر كس من مولاى او هستم على مولاى اوست و آیا سخنش را فراموش كرده اید كه فرمود: تو نسبت به من مانند هارون نسبت به موسى هستى. حضرت فاطمه زهرا(علیهاالسلام) عمر خویش را در راه اثبات ولایت امیرمؤمنان به انصار و مهاجرین صرف نمود و سرانجام نیز در همین راه به شهادت رسید و سیده شهیدان ولایت نام گرفت.
2. ام سلمه
حضور زنان پیامبر، از جمله ام سلمه
 ام سلمه دختر ابى امیه بن المغیرة مخزومى است مادرش عاتكه دختر عبدالمطلب است او دختر عمه پیامبر و همسر وى بود و در سال 65 هجرى وفات یافت. (اعلام خصال صدوق، ص 301) در مراسم غدیر، در كتب مختلف مورد تاكید قرار گرفته است. معارج النبوة، ج 2، ص 318.صاحب روضة الصفا مى گوید: «چون حضرت رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در غدیر خم حدیث «من كنت مولاه فعلى مولاه » در شان امیرمؤمنان فرمود پس از منبر فرود آمد و در خیمه خاص خود نشست و فرمود كه امیرمؤمنان در خیمه دیگر بنشیند بعد از آن طبقات خلائق را فرمود تا به خیمه على(رض) رفتند و زبان به تهنیت على(علیه السلام) گشادند. چون مردم از این امر فارغ شدند امهات مؤمنین به فرموده آن حضرت نزد على رفتند و او را تهنیت دادند.» فیض الغدیر، ص 388 - 389.
ام سلمه یكى از دو زن پیامبر(صلی الله علیه و آله) است كه حدیث غدیر را روایت كرده است. او ماجراى غدیر را چنین باز مى گوید:
اخذ رسول الله(صلی الله علیه و آله) بید على بغدیر خم فرفعها حتى راینا بیاض ابطیه فقال «من كنت مولاه فعلى مولاه » ثم قال «ایها الناس انى مخلف فیكم الثقلین كتاب الله و عترتى و لن یفترقا حتى یردا على الحوض »  الغدیر، ج 1، ص 17 و 18/ ملحقات احقاق الحق، ص 53/ معجم رجال الحدیث، ج 23، ص 177.؛ در غدیر خم رسول خدا(صلی الله علیه و آله) دست على(علیه السلام) را بالا برد، تا آنجا كه سفیدى زیر بغلش را دیدیم، آنگاه فرمود: هر كس من مولاى او هستم پس على مولاى اوست.
بعد فرمود: اى مردم، من دو چیز گرانبها در میان شما بر جاى مى گذارم كتاب خدا و عترتم. این دو هرگز از هم جدا نخواهند شد تا وقتى در حوض به من برگردند.
ام سلمه از معدود كسانى است كه بعد از وفات نبى اكرم(صلی الله علیه و آله) در خط ولایت امیرمؤمنان باقى ماند. او به فرزنش چنین وصیت كرد.
«یا بنى الزمه فلا و الله ما رایت بعد نبیك صلى الله علیه و آله اماما غیره »؛ پسركم، همراهش [على] باش. به خدا قسم، بعد از پیامبرت امامى غیر او ندیدم. اعلام النساء، ص 651/ بصائر الدرجات، ص 183، ح 4. ام سلمه روایات دیگرى نیز، در باره امیرمؤمنان، از پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) نقل كرده است. مانند «من سب علیا فقد سبنى و من سبنى فقد سب الله تعالى » (المستدرك على الصحیحین، ج 3، ص 121) و «قال رسول الله(صلی الله علیه و آله) كانى دعیت فاجیب و انى تارك فیكم الثقلین احدهما اكبر من الاخر كتاب الله عز و جل حبل ممدود من السماء الى الارض و عترتى اهل بیتى فانظروا كیف تخلفونى فیهما. اعلام النساء، ص 634 نقل از امالى شیخ طوسى، ج 2، ص 92/ كشف الغمه، ج 2، ص 32، ارجح المطالب، ص 338، از طریق ابن عقده.
3. اسماء بنت عمیس
او به دلیل تقرب به اهل بیت روایات فراوانى نقل كرده است؛ تنها حدود شصت روایت از پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) دارد كه بسیارى از آنها در منزلت امیرمؤمنان است.
اعیان الشیعه، ج 3، ص 408/ جامع الرواة، ج 2، ص 455/ خلاف طوسى، ج 1، ص 5. اسماء از سابقین در اسلام است و از جمله افرادى است كه قبل از آن كه مردم در خانه ارقم ایمان بیاورند به همراه همسرش جعفر به خدمت پیامبر آمد و اسلام اختیار نمود و به همراه جعفر به حبشه مهاجرت كرد. بعد از شهادت جعفر طیار به عقد ابوبكر در آمد و از وى صاحب (محمد) شد در آن زمان كه همسر خلیفه دوم بود توطئه قتل وصى پیامبر(صلی الله علیه و آله) را با هوشیارى و ایثار تمام خنثى نمود. وى همواره از محبان و ملازمان فاطمه زهرا(علیهاالسلام) بود او بعد از شهادت حضرت فاطمه(علیهاالسلام) از جمله زنان على(علیه السلام) شد. فرزندش محمد را چنان تربیت كرد كه از مریدان و مخلصان امیرمؤمنان شد. زمانى كه در حجة الوداع شركت جست همسر ابوبكر بود. و محمد بن ابى بكر نیز در مسیر حجة الوداع متولد شد. ابن عقده در كتاب ولایت، حدیث غدیر را از او روایت كرده است. الغدیر، ج 1، ص 17. اسماء همچنین از راویان حدیث ردالشمس  امالى مفید، ص 55 و 56/ ارشاد مفید، ص 163 و 164. مجموعه فضایل و عنایات اسماء بنت عمیس به اهل بیت(علیه السلام) در ضمن مقاله اى مستقل در شماره هاى آینده به خوانندگان گرامى ارائه خواهد شد. به شمار مى رود.
4. ام هانى بنت ابى طالب (سلام الله علیهما)
او فاخته نام دارد
 اعیان الشیعه، ج 3، ص 488. و خواهر امیرمؤمنان(علیه السلام) است. ام هانى از راویان  رجال برقى، ص 60. و اصحاب  رجال شیخ طوسى، ص 33. پیامبر اكرم بود پیامبر ضمن حدیثى او را «یكى از بهترین مردم » خواند. تنقیح المقال، ج 3، ص 73/ معجم رجال الحدیث، ج 23، ص 881. این بانوى گرانقدر احادیثى چون ثقلین  اعلام النساء، ص 488/ ارجح المطالب، ص 337. و غدیر را از پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) روایت كرده است. او در باره واقعه غدیر مى گوید:رسول خدا(صلی الله علیه و آله) از حج بازگشت، تا در غدیر خم فرود آمد، سپس برخاست و در گرماى سوزان چنین گفت: [اى مردم هر كس من مولاى او هستم، پس على مولاى اوست. خدایا، هر كس او را دوست دارد، دوست بدار و هر كس با او دشمنى كند، دشمن بدار؛ هر كس او را زبون سازد، زبون گردان و هر كس او را یارى كند، یارى كن]. «رجع رسول الله(صلی الله علیه و آله) من حجة حتى نزل بغدیر خم ثم قام خطیبا بالهاجرة فقال: ایها الناس [من كنت مولاه فعلى مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و اخذل من خذله و انصر من نصره] ینابیع المودة، ص 40/ اعلام النساء، ص 489. روایت غدیرى فاخته را در الغدیر، ج 1، ص 18 و احقاق الحق، ج 2، ص 463 ببینید.
5. عایشه دختر ابى بكر
او در شمار زنان پیامبر اكرم
عایشه در سال 57 در مدینه درگذشت و در بقیع دفن شد. (اعلام خصال صدوق، ص 315) و حاضران در حجة الوداع جاى داشت. در كتب مختلف اهل سنت روایت غدیر از وى نقل شده است. ابن عقده در «حدیث ولایت » روایت او را نیز ذكر مى كند. الغدیر، ج 1، ص 48/ احقاق الحق، ج 2، ص 460.
بررسى موضع گیری هاى وى و تطبیق آن با عملكرد ام سلمه همسر دیگر پیامبر گرامى كه در تاریخ از خود بر جاى نهاده و تحقیق در انگیزه ها، تعیین جهت گیریها و موقعیت هاى آن دو مى تواند براى بانوانى كه امروز در مقابل امواج سهمگین و بنیانكن سیاست بازى تبلیغات رنگارنگ و هدفدار و شعارهاى برخاسته از مطامع نفسانى و دنیوى دنیاداران قرار دارند نمونه هایى تجربه شده و تاریخى و الگویى عملى و آكنده از راهكارهاى مذهبى و سیاسى باشد.
6. فاطمه دختر حمزة بن عبدالمطلب
او از صحابه مشهور پیامبر(صلی الله علیه و آله) است و ابن عقده و منصور رازى حدیث غدیر را از وى نقل كرده اند.
الغدیر، ج 1، ص 58. منصور بن حسین آبى معروف به ابوسعد صاحب كتاب نثرالدرر متوفى قرن پنجم كتابى به نام حدیث الغدیر نوشته و بنا به گفته مناقب ابن شهرآشوب این كتاب راویان حدیث غدیر را بر حسب حروف الفبا برشمرده است. «غدیر در آینه كتاب، ص 79»

پایان بخش اول

ادامه دارد......                                                والسلام علی من اتبع الهدی





طبقه بندی: ولایت و امامت، 
.: Weblog Themes By Pichak :.


تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
قالب وبلاگقالب وبلاگ